Plan een demo

Menu engineering: marge en verkoop per gerecht berekenen — en wat je daarna doet

Welke gerechten op je kaart leveren te weinig op? Met menu engineering leg je per gerecht de marge in euro's naast het aantal verkochte porties. In vier stappen: receptkosten vastleggen, marge en verkoop vergelijken, verspilling opsporen en er elke week een actie aan koppelen.

Plan een demo →

Wat is menu engineering?

Menu engineering is het analyseren van je kaart op twee assen tegelijk: hoeveel marge een gerecht in euro's oplevert, en hoe vaak het verkocht wordt. Een laag foodcostpercentage alleen zegt weinig — een gerecht met 35% foodcost kan per bord meer euro's opleveren dan een gerecht met 26%. Pas als je marge en verkoop naast elkaar legt, zie je welke gerechten je kaart dragen en welke je bijsturen.

Het resultaat is een matrix met vier groepen gerechten:

  • Sterren — hoge marge, veel verkocht. Houd ze zichtbaar en houd de receptuur en portie scherp.
  • Werkpaarden — veel verkocht, lagere marge. Kleine aanpassingen in prijs, portie of ingrediënt hebben hier het grootste effect.
  • Puzzels — hoge marge, weinig verkocht. Beter positioneren op de kaart, laten aanbevelen door de bediening, of de naam en beschrijving aanpassen.
  • Blijvers — lage marge, weinig verkocht. Kandidaten om te herzien of van de kaart te halen.

Stap 1: leg receptkosten vast

Menu engineering staat of valt met een betrouwbare kostprijs per gerecht. Die bestaat uit:

  • Alle ingrediënten per recept, inclusief sub-recepten zoals sauzen en garnituren
  • Actuele inkoopprijzen uit je laatste leveranciersfacturen, exclusief BTW
  • Snij- en bereidingsverlies — 180 gram vlees met 10% verlies is 198 gram inkoop
  • De portiegrootte zoals die werkelijk de pas uitgaat
Foodcost % = kostprijs per portie ÷ verkoopprijs excl. BTW × 100  ·  Marge (€) = verkoopprijs excl. BTW − kostprijs per portie

Bij Culinary Cloud voeren wij de recepten in en berekenen we de kostprijzen voor je. Daarna houden je leveranciersfacturen de prijzen automatisch actueel, dus de kostprijs per gerecht beweegt mee met wat je werkelijk betaalt.

Stap 2: vergelijk marge en verkoop per gerecht

Leg per gerecht de marge in euro's naast het aantal verkochte porties uit je kassa. Een rekenvoorbeeld met vier gerechten (verkoopprijzen excl. 9% BTW, één week verkoop):

GerechtVerkoopprijs ex BTWKostprijsFoodcost %MargeVerkochtBijdrageGroep
Stoofvlees€ 21,10€ 5,2024,6%€ 15,9070€ 1.113,00Ster
Burger€ 15,14€ 3,9526,1%€ 11,19120€ 1.342,80Werkpaard
Truffelpasta€ 20,18€ 7,1035,2%€ 13,0825€ 327,00Puzzel
Caesarsalade€ 13,30€ 4,9036,8%€ 8,4030€ 252,00Blijver

De grenzen: de gemiddelde marge per verkocht gerecht is € 12,39 (€ 3.034,80 bijdrage ÷ 245 porties). Een gerecht telt als "veel verkocht" vanaf 70% van het gemiddelde aantal per gerecht (0,7 × 61 ≈ 43 porties). Let op de truffelpasta: met 35% foodcost lijkt hij duur, maar per bord levert hij € 1,89 meer op dan de burger. Op foodcostpercentage alleen had je de verkeerde conclusie getrokken.

Menu engineering matrix in Culinary Cloud: verkoop tegenover marge per gerecht

Stap 3: spoor portie- en bestelverspilling op

De kostprijs op papier klopt alleen als de keuken het recept volgt. Twee signalen laten zien waar het wegloopt:

  • Overportioneren — het werkelijke verbruik van een ingrediënt (inkoop plus voorraadverschil) ligt hoger dan wat de verkochte gerechten volgens het recept nodig hadden. 20 gram extra friet per bord is bij 120 burgers per week 2,4 kg.
  • Overbestellen — er wordt structureel meer ingekocht dan verbruikt, waardoor voorraad over datum gaat of wordt weggegooid.

Scheid waar je data dat toelaat drie stromen: wat er geproduceerd is, wat er verkocht is en wat er is weggegooid. Een afwijking is een signaal om te onderzoeken, geen bewezen oorzaak — bespreek hem met de keuken voordat je een maatregel neemt. Culinary Cloud zet die signalen per product in euro's, zodat je ziet welke afwijking de moeite waard is.

Stap 4: zet bevindingen om in wekelijkse acties

Analyse levert pas iets op als er een vast ritme achter zit. Een werkwijze die we samen met executive chefs gebruiken:

  • Elke week — kostpercentage, marge per gerecht, verkoopmix, prijsstijgingen van leveranciers en verspillingssignalen naast elkaar
  • Eén actie per bevinding — bijvoorbeeld: werkpaard burger +€0,50 op de kaart, portie friet terug naar 150 gram, truffelpasta hoger op de kaart en laten aanbevelen, caesarsalade herzien
  • Na twee tot vier weken meten — is de marge per gerecht gestegen en het kostpercentage gedaald? Dan houden; anders terugdraaien of bijstellen
  • Prijsstijgingen direct opvolgen — stijgt een ingrediënt, dan zie je welke gerechten geraakt worden en beslis je over prijs, portie, ingrediëntwissel of een gesprek met de leverancier

Culinary Cloud stuurt dit rapport elke week automatisch, met de actiepunten erbij. We lopen de cijfers samen met je door en bepalen de prioriteiten.

Waar let je op bij menu-engineeringsoftware?

Controleer in een demo of de software deze vragen kan beantwoorden met jouw eigen data:

  • Worden inkoopprijzen automatisch bijgewerkt uit je leveranciersfacturen, of moet iemand ze overtypen?
  • Komt het aantal verkochte porties per gerecht rechtstreeks uit je kassa?
  • Zie je marge in euro's én foodcostpercentage per gerecht, in een matrix met verkoop?
  • Zie je per ingrediënt welke gerechten geraakt worden als een leverancier zijn prijs verhoogt?
  • Wie voert de recepten in en houdt ze actueel — jij, of de leverancier van de software?
  • Krijg je concrete actiepunten, of alleen een dashboard dat je zelf moet interpreteren?
  • Wat kost het per vestiging per maand, en wat zijn de opstartkosten?

Wij richten alles voor je in

Culinary Cloud is software plus een team dat het werk voor je doet. Jij geeft toegang tot je kassasysteem en stelt één doorstuurregel in voor leveranciersmails — daar helpen we bij. Wij voeren je recepten in, berekenen je kostprijzen en sturen je elke week een rapport met concrete actiepunten. Samen met de eigenaar of executive chef bepalen we de top-prioriteiten. Het doel: je kostpercentage ongeveer 1,5 procentpunt omlaag, via drie hefbomen.

  • Onderhandelen met leveranciers — inkoopdata over al je vestigingen en prijsalerts maken het gesprek met je leverancier concreet
  • Menu engineering — marge én verkoop per gerecht, met concrete aanpassingen in prijs, portie, ingrediënten of menukaart
  • Verspilling — overportionering en overbestelling worden zichtbaar, zodat je vanaf dag één bespaart
  • Voorraad tellen met de Cloud Count app — na elke telling automatisch een bestellijst, en lekkagerapporten die laten zien wat er tussen twee tellingen verdween

Prijs: €300 per restaurant per maand plus eenmalige opstartkosten.

Veelgestelde vragen

Wat is menu engineering?

Menu engineering is het analyseren van je menukaart op marge in euro's en verkoopaantallen per gerecht. Gerechten vallen daarmee in vier groepen: sterren (hoge marge, veel verkocht), werkpaarden (veel verkocht, lagere marge), puzzels (hoge marge, weinig verkocht) en blijvers (lage marge, weinig verkocht). Per groep kies je een actie: prijs, portie, ingrediënt, positie op de kaart of schrappen.

Welke software laat marge en verkoop per gerecht zien?

Daarvoor heb je software nodig die receptkosten koppelt aan je kassaverkopen. Culinary Cloud doet dat voor Nederlandse restaurants en restaurantgroepen: inkoopprijzen komen automatisch uit je leveranciersfacturen, verkoopaantallen uit je kassa, en per gerecht zie je kostprijs, foodcostpercentage, marge en verkoop in een menu engineering matrix. Wij voeren de recepten en kostprijzen voor je in en sturen elke week een rapport met actiepunten.

Is een gerecht met een lager foodcostpercentage beter?

Niet per se. Een gerecht met 35% foodcost kan per bord meer euro's marge opleveren dan een gerecht met 26%. Bij menu engineering stuur je daarom op marge in euro's vermenigvuldigd met het aantal verkochte porties, en gebruik je het foodcostpercentage als controle.

Hoe vaak moet je menu engineering doen?

Kijk wekelijks naar marge, verkoopmix en prijsstijgingen van leveranciers, en voer per bevinding één actie door. Meet het effect na twee tot vier weken. Een volledige herziening van de kaart doe je meestal per seizoen.

Wat kost Culinary Cloud?

Culinary Cloud kost €300 per restaurant per maand plus eenmalige opstartkosten. Daarvoor richten wij je hele account in: we voeren je recepten in, berekenen je kostprijzen en koppelen je kassa en leveranciersfacturen. Het doel is je kostpercentage met ongeveer 1,5 procentpunt te verlagen.

Zie het met je eigen menu en leveranciers

Plan een demo van 20 minuten. Wij laten zien hoe het werkt met jouw gerechten, facturen en vestigingen.

Plan een demo →